Πολλοί άνθρωποι που έχουν κοντά τους κάποιον με άνοια αναρωτιούνται: «Τι κόσμο βλέπει; Τι νιώθει μέσα του;» Όταν καταλαβαίνουμε πώς βιώνει την καθημερινότητά του, μπορούμε να είμαστε δίπλα του με πολύ μεγαλύτερη ευκολία και ουσία. Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε πως νιώθει ένα άτομο με άνοια.
Τι Νιώθει ένα Άτομο με Άνοια Συναισθηματικά;
Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι πρώτα: η άνοια δεν «σβήνει» τον άνθρωπο. Ακόμα και σε προχωρημένα στάδια, τα συναισθήματα παραμένουν ζωντανά. Σύμφωνα με το Healthline, οι άνθρωποι με άνοια εξακολουθούν να σκέφτονται τους αγαπημένους τους, να νιώθουν χαρά, αγάπη, και ανάγκη για ανθρώπινη επαφή.
Αυτό που αλλάζει είναι πώς εκφράζουν αυτά τα συναισθήματα. Επειδή η άνοια επηρεάζει τον τρόπο που ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα συναισθήματα, μπορεί να εμφανιστούν έντονες εναλλαγές διάθεσης, από ηρεμία σε αναστάτωση μέσα σε λίγα λεπτά, ή αντίδραση που φαίνεται δυσανάλογη στην κατάσταση.
Φόβος, σύγχυση και μοναξιά
Τα πιο συχνά συναισθήματα που βιώνει ένα άτομο με άνοια είναι ο φόβος και η σύγχυση. Φανταστείτε να ξυπνάτε σε ένα δωμάτιο και να μη θυμάστε πώς φτάσατε εκεί. Να κοιτάτε ένα πρόσωπο γνωστό και να μην μπορείτε να βάλετε όνομα σε αυτό. Αυτή η αίσθηση αποπροσανατολισμού είναι αληθινά τρομακτική.
Παράλληλα, πολλοί άνθρωποι με άνοια βιώνουν και μοναξιά. Ακόμα και όταν τους περιβάλλουν άλλοι, η δυσκολία στην επικοινωνία τούς κάνει να νιώθουν αποκομμένοι.
Πώς Αντιλαμβάνεται την Πραγματικότητα ένα Άτομο με Άνοια;
Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο να κατανοήσει κανείς από έξω. Η πραγματικότητα για ένα άτομο τρίτης ηλικίας με άνοια δεν είναι η ίδια με τη δική μας , ο εγκέφαλός του επεξεργάζεται διαφορετικά αυτό που βλέπει, ακούει και αισθάνεται.
Ο κόσμος μπορεί να φαίνεται οπτικά παραμορφωμένος
Σύμφωνα με ειδικούς στη φροντίδα ηλικιωμένων με άνοια (Gracias Living), ένα γυαλιστερό πάτωμα μπορεί να φαίνεται σαν νερό. Ένα σκούρο χαλί σαν τρύπα στο έδαφος. Οι αποστάσεις γίνονται δύσκολο να εκτιμηθούν, και αντικείμενα μπορεί να φαίνονται μεγαλύτερα ή μικρότερα από ό,τι είναι. Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί αρνούνται να περπατήσουν σε συγκεκριμένα σημεία ή σκοντάφτουν σε εμπόδια που εμείς δεν βλέπουμε ως εμπόδια.
Μπερδεύει αυτό που βλέπει με κάτι άλλο
Το Alzheimer’s Society UK περιγράφει αυτό το φαινόμενο ως «παρανόηση της αίσθησης»: ο εγκέφαλος λαμβάνει τη σωστή πληροφορία από τις αισθήσεις, αλλά την ερμηνεύει λανθασμένα. Για παράδειγμα, μπορεί να δει τη σκιά ενός φυτού και να νομίσει ότι είναι άνθρωπος. Ή να κοιτάξει στον καθρέφτη και να μην αναγνωρίσει τον εαυτό του, γιατί στο μυαλό του είναι ακόμα νέος, και το πρόσωπο που βλέπει μοιάζει με αγνώστου.
Παραισθήσεις: Βλέπει ή ακούει πράγματα που δεν υπάρχουν
Σε μερικές μορφές άνοιας, ιδιαίτερα στην άνοια με σωμάτια Lewy, οι παραισθήσεις είναι συχνές. Ο άνθρωπος μπορεί να ακούει φωνές, να βλέπει πρόσωπα ή ζώα που δεν υπάρχουν. Σύμφωνα με το Dementia UK, αυτές οι εμπειρίες είναι απολύτως πραγματικές για τον ίδιο — και αυτό είναι κρίσιμο να το καταλαβαίνουμε ως φροντιστές.
Ζει σε άλλη εποχή
Ένα από τα πιο συγκινητικά φαινόμενα είναι αυτό που ονομάζεται «time shifting», ο άνθρωπος πιστεύει ότι ζει σε παλιότερη εποχή της ζωής του. Ζητά τη μητέρα του που έχει πεθάνει εδώ και χρόνια. Μιλά για τη δουλειά που έκανε πριν από δεκαετίες σαν να είναι το σήμερα. Αυτό δεν είναι «παιχνίδι», είναι η αληθινή του πραγματικότητα εκείνη τη στιγμή.
Τι Νιώθει ένα Άτομο με Άνοια όταν τον Διορθώνουμε;
Η φυσική μας αντίδραση όταν ο αγαπημένος μας λέει κάτι «λάθος» είναι να τον διορθώσουμε. «Όχι, μαμά, ο παππούς έχει πεθάνει. Δεν θυμάσαι;» Αλλά αυτό, σύμφωνα με ειδικούς, μπορεί να κάνει μεγάλη ζημιά.
Ο εγκέφαλός του δεν μπορεί να επεξεργαστεί αυτή την πληροφορία με τον τρόπο που περιμένουμε. Αντί να «συνέλθει», βιώνει ξανά το πένθος από την αρχή ή νιώθει ντροπή και αμηχανία που τον κάνει να αποσυρθεί. Το Alzheimer’s Society UK τονίζει ότι η συνεχής διόρθωση υπονομεύει την αυτοπεποίθηση του ατόμου και το κάνει να αποφεύγει τη συνομιλία και την κοινωνική επαφή.
Η καλύτερη προσέγγιση; Να συνταχθείς με την πραγματικότητά του. Να επικυρώσεις το συναίσθημα, όχι να παλέψεις με το γεγονός.
Τι Εξακολουθεί να Νιώθει ένας Άνθρωπος με Άνοια
Αυτό είναι κάτι που αξίζει να το κρατήσεις μαζί σου:
- Νιώθει αγάπη και τη χρειάζεται. Ακόμα κι αν δεν θυμάται το όνομά σου, αναγνωρίζει την ασφάλεια που του δίνεις.
- Νιώθει την ατμόσφαιρα, αν εσύ είσαι αγχωμένος, εκείνος το αισθάνεται. Αν είσαι ήρεμος, εκείνος ηρεμεί.
- Νιώθει αξιοπρέπεια και πληγώνεται όταν αντιμετωπίζεται σαν να μην υπάρχει.
- Νιώθει χαρά από μουσική, από μυρωδιές, από μια στιγμή τρυφερότητας.
Πώς ένα Κατάλληλο Περιβάλλον Βοηθά τον Άνθρωπο με Άνοια;
Η έρευνα είναι ξεκάθαρη: η ρουτίνα, η οικειότητα και ένα δομημένο περιβάλλον μειώνουν σημαντικά τη σύγχυση και το άγχος σε άτομα με άνοια. Σύμφωνα με το Wellness Strategies Group, η δημιουργία και τήρηση ημερήσιας ρουτίνας είναι από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία που έχουμε στη διαχείριση αλλαγών αντίληψης στην άνοια.
Αυτό σημαίνει: σταθερές ώρες, γνωστά πρόσωπα, ήχοι και μυρωδιές που φέρνουν ηρεμία, και δραστηριότητες που δίνουν νόημα στην ημέρα.
Στην Αίγλη φροντίζουμε να δημιουργούμε ακριβώς αυτό το περιβάλλον, ένα μέρος όπου ο άνθρωπος με άνοια αισθάνεται ασφαλής, γνωστός και αξιοτίμητος.
Δείτε αναλυτικά τις υπηρεσίες φροντίδας μας για άτομα με άνοια
Δραστηριότητες που Κάνουν Διαφορά στη Ζωή ενός Ανθρώπου με Άνοια
Μια ενεργή καθημερινότητα δεν είναι πολυτέλεια για κάποιον με άνοια, είναι ανάγκη. Η μουσική, η ζωγραφική, η κίνηση, οι ομαδικές δραστηριότητες: όλα αυτά αγγίζουν τμήματα του εγκεφάλου που η άνοια δεν έχει ακόμα θίξει, και φέρνουν χαμόγελο, συγκέντρωση και στιγμές παρουσίας.
Δεν χρειάζεται να είναι κάτι περίπλοκο. Μια γνωστή μελωδία, ένα παλιό παιχνίδι, μια εικόνα που θυμίζει κάτι ευχάριστο, αρκεί.
Δείτε τις δραστηριότητες που προσφέρουμε στη μονάδα μας
Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τον αγαπημένο σου, είμαστε εδώ.
Επισκεφθείτε την αρχική μας σελίδα και επικοινωνήστε μαζί μας
